In deze blog vertel ik je meer over IFS en het systeem dat jij zelf bent
Misschien herken je dit: je wordt gevraagd om een belangrijke presentatie te geven. Je voelt energie. Helderheid. “Dit is mijn onderwerp.” En dan, vlak voordat je begint, slaat er iets om. Een stem in je die zegt: wie denk je wel niet dat je bent? Twijfel. Spanning. De neiging om kleiner te worden. Hoe kan het dat je op hetzelfde onderwerp zó verschillend kunt reageren?
Veel mensen concluderen dan dat ze onzeker zijn, of dat ze gewoon sterker moeten worden. Maar wat als dat niet het hele verhaal is?
DOOR JONI BAIS
Je bent niet één ‘ik’
Afgelopen jaar besloot ik mij te verdiepen in Internal Family Systems (IFS). Naast mijn achtergrond in systemisch werk voelde dit als een welkome aanvulling. IFS vertrekt vanuit een eenvoudig maar diepgaand idee: je bestaat niet uit één vaste persoonlijkheid, maar uit verschillende delen.
In jou leeft misschien een krachtig deel, een perfectionistisch deel, een kritisch deel, een beschermend deel en een deel dat bang is om afgewezen te worden.
Tegelijk gaat IFS uit van nog iets anders — en misschien wel het belangrijkste uitgangspunt: er is in ieder mens altijd een kern die heel is gebleven. Hoeveel er ook is gebeurt in je leven: niemand is stuk. Dat is niet alleen een geruststellende gedachte, maar ook een praktisch anker. Er is altijd een plek in jezelf die wijs is en bewust kan reageren. In IFS wordt dat het Self genoemd: de plek van rust, helderheid en compassie. De plek van waaruit je kunt waarnemen zonder direct te reageren.
Veel leiders identificeren zich vooral met één of twee dominante delen — vaak de delen die hen ver hebben gebracht: doorzettingsvermogen, zekerheid, visie. Maar vanbinnen bewegen voortdurend verschillende stemmen en energieën. De delen die twijfelen of bang zijn, worden meestal weggeduwd. Ze zitten in de weg en mogen er niet zijn. Terwijl juist die delen ook iets kunnen inbrengen.
Sterker nog: hoe meer je ze wegduwt, hoe meer aandacht ze gaan vragen. Logisch: hoe zou het voor jou zijn als je in een groep zit en steeds wordt overgeslagen wanneer je iets wilt toevoegen?
De kracht van delenwerk in leiderschap
IFS nodigt je uit om iets anders te doen. Niet onderdrukken, maar onderzoeken. Wat probeert dit deel eigenlijk te doen? Waar wil het je tegen beschermen? Wanneer is het ooit ontstaan?
Het kritische deel dat je vlak voor een presentatie onderuit probeert te halen, wil je misschien beschermen tegen schaamte, falen of afwijzing…. ervaringen die ooit heel reëel waren. Zodra je dat gaat zien, verandert er iets. Je hoeft je niet langer volledig met dat deel te identificeren. Je kunt het liefdevol erkennen zonder dat het de leiding overneemt.
En dit is in mijn mening het versterken van je innerlijk leiderschap: het verkennen van je innerlijk landschap.
Innerlijk leiderschap gaat vooraf aan publiek leiderschap
In systemisch werk kijken we vaak naar de systemen om ons heen: ons team, onze organisatie, ons gezin van herkomst. In IFS zitten veel parallellen maar laat je vooral kijken naar het systeem in jezelf. Welk deel van jou neemt beslissingen onder druk? Welk deel spreekt als je boos bent? Welk deel neemt het woord als je voor een groep staat?
Zolang je onbewust samenvalt met een deel, bén je dat deel. Maar wanneer je er met bewustzijn naar kunt kijken, ontstaat er ruimte. En in die ruimte kun je kiezen.
Voor mij is dat de kern van bewust leiderschap: onderscheidingsvermogen. Het is het vermogen om te zien wat er in je gebeurt, zonder dat je er automatisch door wordt gestuurd.
Wat dit betekent voor spreken
Spreken maakt dit proces vaak heel zichtbaar. Het ene moment voel je je verbonden met je verhaal. Het volgende moment neemt een angstig of perfectionistisch deel het over.
Als je denkt dat je eerst volledig vrij moet zijn van spanning voordat je mag spreken, blijf je vechten óf wachten 🙂 Veel handiger is dat je leert herkennen wat er in je opkomt. Zo kun je aanwezig blijven terwijl er van alles beweegt.
Zo zeggen wij ook wel: presence is niet de afwezigheid van spanning. Presence is het vermogen om met spanning aanwezig te blijven.
Bewust leiderschap in een wereld vol ruis
We leven in een tijd waarin er veel gebeurt. Er is ruis, druk en verandering. Juist in zo’n wereld is het belangrijk dat je weet waar je zelf staat.
Bewust leiderschap betekent voor mij niet dat je altijd zeker bent of nooit fouten maakt. Juist niet. Het betekent dat je bereid bent te kijken naar je eigen patronen. Dat je verantwoordelijkheid neemt wanneer je uit verbinding raakt. En dat je steeds opnieuw kiest om dichter bij jezelf te blijven.
Je bent niet je angst.
Je bent niet je twijfel
Je bent ook niet alleen je kracht.
Je bent degene die kan waarnemen wat er in jou gebeurt
en van daaruit bewust kan kiezen.
En dát is een krachtige plek om te leiden.
Meer lezen over IFS? Alle delen welkom is een fijn boek -voor iedereen- om mee te beginnen mocht je meer over deze methodiek willen weten. Geschreven door de grondlegger Richard Schwartz.