Hoe leer je nu het beste je presentatie uit je hoofd? Sommige presentaties zijn wat vrijer dan anderen, maar voor een korte talk of pitch is het prettig als je vrij letterlijk een tekst kunt oplepelen. ‘Wordt dat dan niet heel suf en statisch als je de tekst helemaal uit je hoofd kent?’ Dat klopt. Alleen wil je hem zó goed kennen, dat je boven de tekst staat. Met als effect dat je én je tekst kent én vrij kunt bewegen en zijn. In de jaren heb ik de beste tips verzameld, van ervaren sprekers en van acteurs – de experts die lappen tekst uit hun hoofd moeten kennen. Hierbij vijf tips.
DOOR JONI BAIS
Tip 1: I like to move it
Beweeg terwijl je de tekst uit je hoofd leert. Maak een wandeling of ijsbeer door je huis. Door beweging worden meerdere gebieden in je hersenen actief en blijkt het makkelijker om complexe materie op te slaan. Wetenschappers weten nog niet precies hoe het werkt, maar wel dát het werkt. Buiten oefenen helpt bovendien om het langer vol te houden door de frisse lucht.
Tip 2: Kort en krachtig
Ik spreek vaak mensen die een hele dag aan hun tekst gaan leren. Don’t do it. Het is niet alleen ongelofelijk saai, maar ook superineffectief. Kies liever meerdere korte momenten per dag met tijd ertussen. Leer ook niet langer dan tot je moe wordt – meestal zo’n vijftig minuten tot een uur. Oefen verspreid over meerdere dagen. Juist doordat er nachten tussen zitten, blijft het geleerde beter hangen.
Tip 3: Let’s get loud
Hardop oefenen kan niet vaak genoeg genoemd worden. Hiermee boots je de meest realistische situatie na. Stel je publiek voor en spreek op het volume dat je ook in de echte situatie zou gebruiken. Je kunt zo ook je non-verbale communicatie oefenen.
Ik ben geen voorstander van oefenen voor de spiegel, omdat je jezelf in real life ook niet ziet terwijl je spreekt. Neem jezelf liever op met je telefoon of tablet en kijk het daarna terug. Nog een praktische tip: wil je buiten hardop oefenen zonder voor een complete malloot te worden aangezien? Oefen met oortjes in – dan lijkt het alsof je aan het bellen bent 😉
Tip 4: Beter lui dan moe
Spreek je tekst in op een dictafoon (zit op de meeste telefoons) en luister deze vaak terug. Het mooie is dat je niet eens actief hoeft te luisteren. Zet het aan in de trein of tijdens het koken en door de tekst steeds opnieuw te horen, neem je hem onbewust op.
Er zijn zelfs mensen die slapen met een koptelefoon om te profiteren van onbewust leren. Het schijnt dat Russische spionnen zo een nieuwe taal leerden. Ik heb daar geen sluitend bewijs voor, maar uit eigen ervaring weet ik: het werkt. Begin eens met deze tip en als je all the way wilt gaan, pak dan ook de andere tips erbij.
Tip 5: Verpak het in verhalen
Je wilt dat je verhaal gaat leven. Dat het zó in je zit dat jij het bént. Dat kost tijd, zelfs als het je eigen verhaal is. Ik merk dat veel TEDx-sprekers zich hierin vergissen: hoe moeilijk kan het zijn, het is toch mijn verhaal? Maar elke nieuwe presentatie, met een andere tijdslimiet of een ander publiek, vraagt opnieuw om compositie.
Het helpt enorm om je presentatie te verpakken in verhalen. Dat is niet alleen leuker en beter te onthouden voor je publiek, maar maakt het leren voor jezelf ook leuker en gemakkelijker.